راهنمای ثبت نام در سایت معمای شاه          ا          جدول پخش         ا         ورود به سایت

               

 

امروز : جمعه, 01 بهمن 1395

آخرین بروزرسانی در 7 ساعت و-8 دقیقه قبل .

در حال حاضر 110 مهمان و بدون کاربر آنلاین داریم.

مدیر آنلاین

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



معمای شاه یا شهرزاد لزوم مقایسه غیر تطبیقی

معمای شاه یا شهرزاد لزوم مقایسه غیر تطبیقی

البرز کوشیار- پخش تنها سریال تاریخی این روزهای تلویزیون از سال گذشته مقارن شد با توزیع مجموعه تاریخی دیگری در شبکه ویدئویی با عنوان «شهرزاد» که همین همزمانی حواشی متعددی را دامن گیر دو اثر مذکور کرد. برخی از مخاطبان و منتقدان با زیر سوال بردن وجوه تاریخی سریال حسن فتحی، ارجاعات آن به کودتای ۲۸ مرداد و اصلاً نفس و ماهیت حضور فردی مقتدر همچون کاراکتر بزرگ آقا (با بازی علی نصیریان) را زیر سوال بردند. غافل از اینکه «شهرزاد» درامی عاشقانه مبتنی بر یک مثلث عشقی رمانتیک است که وجوه عاطفی پر رنگی را در مناسبات کاراکترهای داستانی خود تعبیه کرده و اصولاً تاریخ برای نویسندگان آن یک چاشنی است. در واقع رویدادهای تاریخی همیشه در پس زمینه روایت‌ها و خرده قصه‌های این سریال جای دارند. نویسندگان سریال هم در حد نیاز خود گهگاه اشاراتی تاریخی و کاراکترهایی تخیلی برآمده از حکومت وقت را به ضرورت داستان وارد مجموعه می‌کنند و دغدغه چندانی برای پرداختن به تاریخ و تطبیق جزئیات داستان با واقعیات نداشته‌اند.
یک ایده هوشمندانه که البته همچنان برخی از مخاطبان جدی‌تر را بر آن داشت تا ایرادات تاریخی بر سریال فتحی وارد کنند و از او برای کاراکترهایش به ویژه بزرگ آقا با این میزان هیمنه و نفوذ مخوف او در بدنه قدرت حاکم، معادل طلب کنند. از سوی دیگر محمدرضا ورزی، نویسنده و کارگردان «معمای شاه» در قطب مخالف سریالی مثل «شهرزاد» قرار دارد. او تمرکز اصلی را در آثارش بر اسناد و حقایق تاریخی می‌گذارد و اصولاً پروسه نگارش فیلمنامه در ساخته‌های او، زمان بر و با دقت بر واقعیات طی می‌شود. بر همین اساس هم همواره در جریان نگارش فیلمنامه‌هایش، رجوع متعدد و مجدانه او به اسناد تاریخ و کتاب‌های معتبر را شاهد هستیم. او حتی فراتر از مرحله نگارش سناریو، در بخش پیش تولید نیز از مشاورانی بهره می‌گیرد تا بازیگرانی کاملاً شبیه به آدم‌های تاریخ را بیابند تا بتوان با هنر چهره پردازی، ساختار صورت آنان را به شخصیت‌های مورد نظر نزدیک کرد. او سپس روی صدای بازیگران و لزوم نزدیکی حس جاری در آن با چارچوب شخصیتی نقش مورد نظر کار می‌کند و حتی ناگزیر از دوبله هم مدد می‌گیرد تا ماحصل کار، نزدیکی بیننده با کلیت یک بازیگر باشد (شاید در این مورد بخصوص تفاوت او با فتحی این باشد که کارگردان «شهرزاد» از یک دوبلور سرشناس برای نقش رییس شهربانی بهره می‌گیرد، اما ورزی برای ادای دین به این هنر، از دوبله استفاده می‌کند که تجلی آن در نقش مادر شاه نمود دارد). کارگردان «معمای شاه» همچنین برای القای بهتر و عمیق‌تر مفاهیم جاری در سکانس‌هایش برای دریافت اجازه تصویربرداری در کاخ‌ها و اماکن نزدیک به قصه می‌جنگد و دوربینش را به این لوکیشن‌ها می‌برد. حال آنکه اغلب هم با موانعی جدی در این باره مواجه می‌شود که در مقاطعی روند تولید را دچار وقفه می‌کند، ولی با این وجود او برای در آمدن فضا تا حد لازم، مصر به ادامه کار در کاخ‌ها و قصرها باقی می‌ماند. اصراری که نتیجه آن در پخش سریال و به ویژه سکانس‌های دربار، روشن و رضایت بخش است و قطعاً صرفه جویی در بودجه و همچنین نبود امکانات لازم در تلویزیون برای ساخت دکورهای عظیم و پر خرج، مواردی است که سازندگان را به این راهکار دشوار یعنی رجوع به کاخ‌های واقعی سوق می‌دهد. سازندگان «معمای شاه» حتی در حد مقدورات خود، نواقص شهرک سینمایی غزالی را نیز با ساخت مشقت بار دکورهایی از تهران قدیم، از جمله منیریه، امیریه، خیابان انقلاب و… جبران کرده‌اند. حال آنکه در «شهرزاد»، عمده توان و وسواس سازندگان بر دکورهای داخلی و طراحی صحنه خانه‌های کاراکترها متمرکز شده است و الحق هنر دست طراحان صحنه پروژه، عجیب به دل کار نشسته و به «شهرزاد» رنگ و جلایی تازه بخشیده.
«معمای شاه» از همان بدو برخورد با نظر مخاطب، توقع تماشای یک مجموعه تاریخی را در ذهن ایجاد می‌کند و خیلی‌ها صرفاً با علاقه‌ای که به تاریخ معاصر و رویدادهای دوره پهلوی دارند، پای تلویزیون می‌نشینند. این دسته از بینندگان در مواجهه با بخش داستانی «معمای شاه» به شدت آن را پس می‌زنند و دوست دارند این مجموعه به طور کامل روی تاریخ تمرکز کند و نه تخیلات سازندگان. در سوی مقابل اما، برخی دیگر لزوم استفاده از کاراکترهایی غیرواقعی در «معمای شاه» را برای ترسیم نمایی از وضع زندگی طبقه متوسط جامعه در دوره پهلوی درک می‌کنند و تلفیق درام با تاریخ را می‌پذیرند. قطعاً این گروه از مخاطبان، «شهرزاد» را بیشتر می‌پسندند و وجوه داستانی و عاشقانه آن را نزدیک‌تر با سلیقه خود می‌بینند که نیازی نیز به دخالت پر رنگ تاریخ و استنادات غلیظ تاریخی ندارد.
با مروری بر آنچه رفت، بی شک تفاوت ماهوی دو سریال «شهرزاد» و «معمای شاه» عیان می‌شود. حتی اگر تلاقی‌های تاریخی مشترکی هم در لحظاتی از این دو مجموعه وجود داشته باشد، باز هم این دو سریال دو دنیای متفاوت دارند و مقایسه آنها در یک استنتاج منقدانه، نتیجه دقیق و کارشناسانه‌ای در بر ندارد. نکته‌ای که در بررسی این دو سریال، فارغ از دیدگاه‌های احیاناً جناحی یا درون سازمانی و نیز از سوی بینندگان و اهالی رسانه، باید مد نظر قرار گیرد.

روزنامه بانی فیلم ـ 1 اردیبهشت 1395

.

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید